![\"\"](\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/140623023809-300x241.jpg\")
Etnograf, muzealnik, spo\u0142ecznik, pedagog, znawca Kurpiowszczyzny.<\/p>\nEtnograf, muzealnik, spo\u0142ecznik, pedagog, znawca Kurpiowszczyzny.<\/p>\n
Adam Ch\u0119tnik wychowa\u0142 si\u0119 w rodzinie piel\u0119gnuj\u0105cej polskie tradycje, jego ojciec, z zawodu cie\u015bla, by\u0142 inicjatorem akcji spo\u0142ecznych, w co zaanga\u017cowa\u0142 tak\u017ce syna. Ch\u0119tnik ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y w Nowogrodzie, nast\u0119pnie do gimnazjum w \u0141om\u017cy, a tak\u017ce samodzielnie dokszta\u0142ca\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie w dziedzinie literatury polskiej, historii i geografii. Nauk\u0119 kontynuowa\u0142 na kursach Macierzy Polskiej w Warszawie, a w 1911 roku wyjecha\u0142 do Petersburga, aby zda\u0107 konieczne egzaminy nauczycielskie. Pod wp\u0142ywem redaktora „Zorzy”, Mieczys\u0142awa Brzezi\u0144skiego, Ch\u0119tnik zainteresowa\u0142 si\u0119 kultur\u0105 ludow\u0105, kt\u00f3ra od tego czasu sta\u0142a si\u0119 najwa\u017cniejsz\u0105 dziedzin\u0105 jego dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n
Studiuj\u0105c w Warszawie i zagranic\u0105 Ch\u0119tnik zapoznawa\u0142 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 o\u015bwiatow\u0105 oraz muzealnictwem, nawi\u0105za\u0142 kontakty z Polskim Towarzystwem Krajoznawczym, wkr\u00f3tce te\u017c, dzi\u0119ki swojej dzia\u0142alno\u015bci publicystycznej i naukowej, sta\u0142 si\u0119 cz\u0142onkiem Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci. Ch\u0119tnik uczestniczy\u0142 w \u017cyciu politycznym m.in. poprzez dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ruchu junackim (harcerstwie), b\u0119d\u0105c redaktorem czasopisma \u201eDru\u017cyna\u201d (1912-1914), a tak\u017ce pracuj\u0105c jako pose\u0142 na Sejm II RP.<\/p>\n
Pasje kolekcjonerskie Ch\u0119tnika pojawi\u0142y si\u0119 stosunkowo wcze\u015bnie, badacze wi\u0105\u017c\u0105 je z wystaw\u0105 w \u0141om\u017cy w 1898 roku, jednak sam Ch\u0119tnik datuje j\u0105 na rok 1909, kiedy za\u0142o\u017cy\u0142 pierwszy inwentarz swojej kolekcji. Trzon jego zbior\u00f3w stanowi\u0142y obiekty etnograficzne oraz przyrodnicze, wa\u017cn\u0105 dziedzin\u0105 by\u0142o tak\u017ce dokumentowanie tradycji Kurpi\u00f3w, szczeg\u00f3lnie zwyczaj\u00f3w, muzyki i ta\u0144c\u00f3w, dzi\u0119ki czemu sta\u0142 si\u0119 jednym z pierwszych na terenie Polski muzealnik\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych ochron\u0119 dziedzictwa materialnego i niematerialnego.<\/p>\n
W 1926 roku otworzy\u0142 wraz z \u017con\u0105 Zofi\u0105 Muzeum Kurpiowskie w Nowogrodzie (pod egid\u0105 PTK), jednak skala obowi\u0105zk\u00f3w i praca naukowa prowadzona w Warszawie spowodowa\u0142a, \u017ce przez kilka lat opiek\u0119 nad instytucj\u0105 sprawowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie Zofia Ch\u0119tnik. W latach 30. XX wieku Ch\u0119tnik powr\u00f3ci\u0142 do Nowogrodu, zainicjowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Stacji Bada\u0144 Naukowych Dorzecza \u015arodkowej Narwi w Nowogrodzie. W czasie II wojny \u015bwiatowej zbiory muzeum zosta\u0142y niemal doszcz\u0119tnie zniszczone.<\/p>\n
Po wojnie Chetnik przyst\u0105pi\u0142 do odbudowy muzealnictwa na terenie powiatu \u0142om\u017cy\u0144skiego inicjuj\u0105c dzia\u0142alno\u015b\u0107 muzeum P\u00f3\u0142nocno-Mazowieckiego w \u0141om\u017cy, kt\u00f3re od 1949 roku by\u0142o zamiejscow\u0105 plac\u00f3wk\u0105 Muzeum Narodowego w Warszawie. W tym czasie badacz rozwija\u0142 nie tylko dzia\u0142 etnograficzny ale r\u00f3wnie\u017c bursztynnictwa, staj\u0105c si\u0119 jednym z najlepszych specjalist\u00f3w w tej dziedzinie. W latach 1951-1958 pracowa\u0142 Muzeum Ziemi w Warszawie.<\/p>\n
Po przej\u015bciu na emerytur\u0119 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z zainicjowanym w latach 50. XX wieku Skansenem Kurpiowskim w Nowogrodzie, kt\u00f3re obecnie nosi imi\u0119 swojego pierwszego za\u0142o\u017cyciela.<\/p>\n
Wi\u0119cej na temat Adama Ch\u0119tnika zob:
\nAdam Ch\u0119tnik (1885-1967): w 25-lecie \u015bmierci, Ostro\u0142\u0119ka : Wojew\u00f3dzka Biblioteka Publiczna im. Wiktora Gomulickiego, 1992
\nBrodzicki Czes\u0142aw red., 1987. Adam Ch\u0119tnik-Kurp i Polak : materia\u0142y sesji popularno-naukowej w setn\u0105 rocznic\u0119 urodzin doc. dr Adama Ch\u0119tnika z dnia 19 pa\u017adziernika 1985 r. w \u0141om\u017cy, \u0141om\u017ca : TPZ\u0141
\nCh\u0119tnik Adam, 1964. M\u00f3j \u017cyciorys, \u201ePolska Sztuka Ludowa\u201d, r. 18, nr 3, s. 179
\nCh\u0119tnik Adam, 1992. M\u00f3j \u017cyciorys: fragmenty, Zeszyty Naukowe Ostro\u0142\u0119ckiego Towarzystwa Naukowego, s. 211-213
\nCh\u0119tnik-Donatowicz Ewa, 2005. Zas\u0142ugi Adama Ch\u0119tnika w szerzeniu idea\u0142\u00f3w 'swojszczyzny kurpiowskiej’, Zeszyty Naukowe Ostro\u0142\u0119ckiego Towarzystwa Naukowego, s.165-172
\nCh\u0119tnik-Donatowicz Ewa, 2007. Zas\u0142ugi Adama Ch\u0119tnika w szerzeniu idea\u0142\u00f3w 'swojszczyzny kurpiowskiej’, Zeszyty Naukowe Ostro\u0142\u0119ckiego Towarzystwa Naukowego, t. 9, s.72-77
\nParszewski Kazimierz K., 2009. Adam Ch\u0119tnik : prekursor turystyki regionalnej na Kurpiowszczy\u017anie, W: Zeszyty Naukowe \/ Wy\u017csza Szko\u0142a Ekonomiczno-Spo\u0142eczna w Ostro\u0142\u0119ce. Nr 7 (2009), s. 65-70
\nPluci\u0144ska Dorota, 2015. Adam Ch\u0119tnik, J\u00f3zef Psarski – dwie wizje formowania to\u017csamo\u015bci narodowej i lokalnej na Kurpiach, W: Warmi\u0144sko-Mazurski Kwartalnik Naukowy. Nauki Spo\u0142eczne. 2084-1140. 2015, nr 2, s. 9-27<\/p>\n
Fotografia pochodzi ze strony: [ato]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Etnograf, muzealnik, spo\u0142ecznik, pedagog, znawca Kurpiowszczyzny. Adam Ch\u0119tnik wychowa\u0142 si\u0119 w rodzinie piel\u0119gnuj\u0105cej polskie tradycje, jego ojciec, z zawodu cie\u015bla, by\u0142 inicjatorem akcji spo\u0142ecznych, w co zaanga\u017cowa\u0142 tak\u017ce syna. Ch\u0119tnik ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y w Nowogrodzie, nast\u0119pnie do gimnazjum w \u0141om\u017cy, a tak\u017ce samodzielnie dokszta\u0142ca\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie w dziedzinie literatury polskiej, historii i geografii. Nauk\u0119 kontynuowa\u0142… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,155],"tags":[],"class_list":["post-1567","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog","category-muzealnicy-i-badacze"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":" ","featured_image_src_square":" ","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"Blog<\/a>, MUZEALNICY I BADACZE<\/a>","tags_info":"","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":" Adam Ch\u0119tnik wychowa\u0142 si\u0119 w rodzinie piel\u0119gnuj\u0105cej polskie tradycje, jego ojciec, z zawodu cie\u015bla, by\u0142 inicjatorem akcji spo\u0142ecznych, w co zaanga\u017cowa\u0142 tak\u017ce syna. Ch\u0119tnik ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y w Nowogrodzie, nast\u0119pnie do gimnazjum w \u0141om\u017cy, a tak\u017ce samodzielnie dokszta\u0142ca\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie w dziedzinie literatury polskiej, historii i geografii. Nauk\u0119 kontynuowa\u0142 na kursach Macierzy Polskiej w Warszawie, a w 1911 roku wyjecha\u0142 do Petersburga, aby zda\u0107 konieczne egzaminy nauczycielskie. Pod wp\u0142ywem redaktora „Zorzy”, Mieczys\u0142awa Brzezi\u0144skiego, Ch\u0119tnik zainteresowa\u0142 si\u0119 kultur\u0105 ludow\u0105, kt\u00f3ra od tego czasu sta\u0142a si\u0119 najwa\u017cniejsz\u0105 dziedzin\u0105 jego dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n Studiuj\u0105c w Warszawie i zagranic\u0105 Ch\u0119tnik zapoznawa\u0142 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 o\u015bwiatow\u0105 oraz muzealnictwem, nawi\u0105za\u0142 kontakty z Polskim Towarzystwem Krajoznawczym, wkr\u00f3tce te\u017c, dzi\u0119ki swojej dzia\u0142alno\u015bci publicystycznej i naukowej, sta\u0142 si\u0119 cz\u0142onkiem Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci. Ch\u0119tnik uczestniczy\u0142 w \u017cyciu politycznym m.in. poprzez dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ruchu junackim (harcerstwie), b\u0119d\u0105c redaktorem czasopisma \u201eDru\u017cyna\u201d (1912-1914), a tak\u017ce pracuj\u0105c jako pose\u0142 na Sejm II RP.<\/p>\n Pasje kolekcjonerskie Ch\u0119tnika pojawi\u0142y si\u0119 stosunkowo wcze\u015bnie, badacze wi\u0105\u017c\u0105 je z wystaw\u0105 w \u0141om\u017cy w 1898 roku, jednak sam Ch\u0119tnik datuje j\u0105 na rok 1909, kiedy za\u0142o\u017cy\u0142 pierwszy inwentarz swojej kolekcji. Trzon jego zbior\u00f3w stanowi\u0142y obiekty etnograficzne oraz przyrodnicze, wa\u017cn\u0105 dziedzin\u0105 by\u0142o tak\u017ce dokumentowanie tradycji Kurpi\u00f3w, szczeg\u00f3lnie zwyczaj\u00f3w, muzyki i ta\u0144c\u00f3w, dzi\u0119ki czemu sta\u0142 si\u0119 jednym z pierwszych na terenie Polski muzealnik\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych ochron\u0119 dziedzictwa materialnego i niematerialnego.<\/p>\n W 1926 roku otworzy\u0142 wraz z \u017con\u0105 Zofi\u0105 Muzeum Kurpiowskie w Nowogrodzie (pod egid\u0105 PTK), jednak skala obowi\u0105zk\u00f3w i praca naukowa prowadzona w Warszawie spowodowa\u0142a, \u017ce przez kilka lat opiek\u0119 nad instytucj\u0105 sprawowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie Zofia Ch\u0119tnik. W latach 30. XX wieku Ch\u0119tnik powr\u00f3ci\u0142 do Nowogrodu, zainicjowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Stacji Bada\u0144 Naukowych Dorzecza \u015arodkowej Narwi w Nowogrodzie. W czasie II wojny \u015bwiatowej zbiory muzeum zosta\u0142y niemal doszcz\u0119tnie zniszczone.<\/p>\n Po wojnie Chetnik przyst\u0105pi\u0142 do odbudowy muzealnictwa na terenie powiatu \u0142om\u017cy\u0144skiego inicjuj\u0105c dzia\u0142alno\u015b\u0107 muzeum P\u00f3\u0142nocno-Mazowieckiego w \u0141om\u017cy, kt\u00f3re od 1949 roku by\u0142o zamiejscow\u0105 plac\u00f3wk\u0105 Muzeum Narodowego w Warszawie. W tym czasie badacz rozwija\u0142 nie tylko dzia\u0142 etnograficzny ale r\u00f3wnie\u017c bursztynnictwa, staj\u0105c si\u0119 jednym z najlepszych specjalist\u00f3w w tej dziedzinie. W latach 1951-1958 pracowa\u0142 Muzeum Ziemi w Warszawie.<\/p>\n Po przej\u015bciu na emerytur\u0119 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z zainicjowanym w latach 50. XX wieku Skansenem Kurpiowskim w Nowogrodzie, kt\u00f3re obecnie nosi imi\u0119 swojego pierwszego za\u0142o\u017cyciela.<\/p>\n Wi\u0119cej na temat Adama Ch\u0119tnika zob:
\n2015 – Rok Adama Ch\u0119tnika w wojew\u00f3dztwie podlaskim
\nhttp:\/\/www.4lomza.pl\/index.php?wiad=36038<\/a><\/p>\nEtnograf, muzealnik, spo\u0142ecznik, pedagog, znawca Kurpiowszczyzny.<\/p>\n
\nAdam Ch\u0119tnik (1885-1967): w 25-lecie \u015bmierci, Ostro\u0142\u0119ka : Wojew\u00f3dzka Biblioteka Publiczna im. Wiktora Gomulickiego, 1992
\nBrodzicki Czes\u0142aw red., 1987. Adam Ch\u0119tnik-Kurp i Polak : materia\u0142y sesji popularno-naukowej w setn\u0105 rocznic\u0119 urodzin doc. dr Adama Ch\u0119tnika z dnia 19 pa\u017adziernika 1985 r. w \u0141om\u017cy, \u0141om\u017ca : TPZ\u0141
\nCh\u0119tnik Adam, 1964. M\u00f3j \u017cyciorys, \u201ePolska Sztuka Ludowa\u201d, r. 18, nr 3, s. 179
\nCh\u0119tnik Adam, 1992. M\u00f3j \u017cyciorys: fragmenty, Zeszyty Naukowe Ostro\u0142\u0119ckiego Towarzystwa Naukowego, s. 211-213
\nCh\u0119tnik-Donatowicz Ewa, 2005. Zas\u0142ugi Adama Ch\u0119tnika w szerzeniu idea\u0142\u00f3w 'swojszczyzny kurpiowskiej’, Zeszyty Naukowe Ostro\u0142\u0119ckiego Towarzystwa Naukowego, s.165-172
\nCh\u0119tnik-Donatowicz Ewa, 2007. Zas\u0142ugi Adama Ch\u0119tnika w szerzeniu idea\u0142\u00f3w 'swojszczyzny kurpiowskiej’, Zeszyty Naukowe Ostro\u0142\u0119ckiego Towarzystwa Naukowego, t. 9, s.72-77
\nParszewski Kazimierz K., 2009. Adam Ch\u0119tnik : prekursor turystyki regionalnej na Kurpiowszczy\u017anie, W: Zeszyty Naukowe \/ Wy\u017csza Szko\u0142a Ekonomiczno-Spo\u0142eczna w Ostro\u0142\u0119ce. Nr 7 (2009), s. 65-70
\nPluci\u0144ska Dorota, 2015. Adam Ch\u0119tnik, J\u00f3zef Psarski – dwie wizje formowania to\u017csamo\u015bci narodowej i lokalnej na Kurpiach, W: Warmi\u0144sko-Mazurski Kwartalnik Naukowy. Nauki Spo\u0142eczne. 2084-1140. 2015, nr 2, s. 9-27<\/p>\n