![\"145578486641\"](\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/145578486641-300x176.jpg\")
\nNa ilustracji: Widok\u00f3wka z Montr\u00e9sor, \u017ar\u00f3d\u0142o: Skarby Miko\u0142aja Reya, http:\/\/czaswina.pl\/upload\/photos\/article\/6743\/145578486641.jpg<\/a><\/p>\n
[tfr]<\/p>\n
\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zamek w Turenii we Francji kupiony przez R\u00f3\u017c\u0119 z Potockich Branick\u0105 dla syna Ksawerego Branickiego (1848). W 1877 roku zamek przeszed\u0142 w posiadanie brata w\u0142a\u015bciciela Konstantego Branickiego, kt\u00f3ry umie\u015bci\u0142 tu cz\u0119\u015b\u0107 swojej kolekcji obraz\u00f3w, a tak\u017ce zesp\u00f3\u0142 portret\u00f3w rodowych zapisany testamentem przez Miko\u0142aja Potockiego. Od po\u0142owy XIX wieku zamek jest w posiadaniu rodziny Rey\u00f3w. Prawdopodobnie… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1211,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,157],"tags":[198,195,197,129,196,199],"class_list":["post-1210","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-kolekcje-prywatne","tag-198","tag-braniccy","tag-francja","tag-kolekcja-prywatna","tag-montresor","tag-zbiory-prywane"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/145578486641.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/145578486641.jpg","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"Blog<\/a>, KOLEKCJE PRYWATNE<\/a>","tags_info":"1845<\/a>, Braniccy<\/a>, Francja<\/a>, kolekcja prywatna<\/a>, Montresor<\/a>, zbiory prywane<\/a>","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":" Zamek w Turenii we Francji kupiony przez R\u00f3\u017c\u0119 z Potockich Branick\u0105 dla syna Ksawerego Branickiego (1848). W 1877 roku zamek przeszed\u0142 w posiadanie brata w\u0142a\u015bciciela Konstantego Branickiego, kt\u00f3ry umie\u015bci\u0142 tu cz\u0119\u015b\u0107 swojej kolekcji obraz\u00f3w, a tak\u017ce zesp\u00f3\u0142 portret\u00f3w rodowych zapisany testamentem przez Miko\u0142aja Potockiego. Od po\u0142owy XIX wieku zamek jest w posiadaniu rodziny Rey\u00f3w. Prawdopodobnie ju\u017c w XIX wieku udost\u0119pniany by\u0142 dla publiczno\u015bci, natomiast po II wojnie \u015bwiatowej sta\u0142 si\u0119 otwartym muzeum.<\/p>\n Ksawery (Franciszek Ksawery) Branicki (1816-1879) by\u0142 arystokrat\u0105, wnukiem Ksawerego Branickiego jednego z przyw\u00f3dc\u00f3w konfederacji targowickiej. By\u0142 on oficerem gwardii carskiej, finansist\u0105, dzia\u0142aczem narodowym, kolekcjonerem i mecenasem sztuki polskiej we Francji. Bra\u0142 aktywny udzia\u0142 w \u017cyciu politycznym i kulturalnym polskiej emigracji w Europie: finansowa\u0142 przedsi\u0119wzi\u0119cia i publicystyk\u0119 Mickiewicza, m.in. Legion Polski (1848) i \u201eTrybun\u0119 Lud\u00f3w\u201d (1849), wspiera\u0142 Norwida, wspomaga\u0142 Szko\u0142\u0119 Polsk\u0105 na Battignoles w Pary\u017cu oraz Literackie Stowarzyszenie Przyjaci\u00f3\u0142 Polski w Londynie, niema\u0142e pieni\u0105dze przeznaczy\u0142 na pomoc dla powstania stycznikowego; by\u0142 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 Credit Foncier (wraz z Ludwikiem Wo\u0142owskim); jako \u017cu\u0142aw papieski uczestniczy\u0142 w walkach przeciw armii w\u0142oskiej podczas Risorgimento (1861).<\/p>\n Branicki wyjecha\u0142 na emigracj\u0119 pod pretekstem poratowania zdrowia we W\u0142oszech \u2013 w Rzymie w 1845 roku na aukcji zbior\u00f3w kard. Fescha kupi\u0142 26 obraz\u00f3w, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 pocz\u0105tkiem galerii montresorskiej. Obejmowa\u0142a ona przede wszystkim sztuk\u0119 i pami\u0105tki polskie \u2013 tylko kilka dzie\u0142 tw\u00f3rc\u00f3w innych narodowo\u015bci wzbogaci\u0142o zbiory. Inne nabytki by\u0142y efektem dzia\u0142alno\u015bci mecenasowskiej hrabiego wobec artyst\u00f3w polskich (Chlebowski, Rodakowski, Grottger itd.) oraz wyszukiwania na rynkach europejskich polonic\u00f3w (m.in. z\u0142otnictwo i p\u0142askorze\u017aby Vanneau),albo czasem dar\u00f3w od wspomaganych finansowo postaci, jak puchar podarowany Mickiewiczowi przez \u201eprzyjaci\u00f3\u0142 Moskali\u201d otrzymany od rodziny poety. Czasem nabytki by\u0142y niekonwencjonalne jak Jawnogrzesznica P. Veronese wygrana w karty do ksi\u0119cia Napoleona Plon-Plon, a czasem by\u0142y to te\u017c straty, jak Portret gen. D\u0105browskiego H. Rodakowskiego (Muz. Nar. w Krakowie) przegrany do Wiktora Os\u0142awskiego.<\/p>\n Na potrzeby swej siedziby Branicki wyremontowa\u0142 zamek i szereg budowli publicznych w Montr\u00e9sor, kt\u00f3rego by\u0142 burmistrzem w latach 1860-1870. Na kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 zamek zosta\u0142 fikcyjnie sprzedany Konstantemu Branickiemu (bratu Ksawerego i ojcu Ksawerego Jun., w\u0142a\u015bciciela Wilanowa), a zbiory wzbogaci\u0142y si\u0119 na podstawie zapisu testamentowego Miko\u0142aja Potockiego z 1921 r. (portrety rodowe).<\/p>\n Wi\u0119cej na temat kolekcji w Montr\u00e9sor zob. m.in.:
\nA. Ryszkiewicz, Ksawery Branicki i polonica na zamku w Montr\u00e9sor, w: idem, Kolekcjonerzy i mi\u0142o\u015bnicy, Warszawa 1981, s. 102-196;
\nK. Potocki, Muzeum zamku w Montr\u00e9sor, w: Muzea, biblioteki i archiwa polskie na Zachodzie pod red. ks. H. Fokci\u0144skiego, N. Koz\u0142owskiej, B. M\u0119karskiej-Koz\u0142owskiej, J. Morkowskiego, Londyn 1991, s. 53-58;
\nT. F. de Rosset, Polskie kolekcje i zbiory artystyczne we Francji w latach 1795-1919. Mi\u0119dzy „skarbnic\u0105 narodow\u0105” a galeri\u0105 sztuki, Toru\u0144 2005, s.56-58<\/p>\n
![\"145578486641\"](\"http:\/\/czaswina.pl\/upload\/photos\/article\/6743\/145578486641.jpg\")