![\"0082\"](\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/0082-300x192.jpg\")
\nNa ilustracji: Kartka pocztowa Warszawa, Instytut G\u0142uchoniemych, [Warszawa] : H. P., [przed 1914] ([miejsce nieznane : drukarz nieznany]), D\u017bS XII 8b\/p.19\/26, ze zbior\u00f3w Biblioteki Narodowej<\/p>\n
Muzeum Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych zwi\u0105zane by\u0142o \u015bci\u015ble z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 za\u0142o\u017conej w 1816 szko\u0142y, przekszta\u0142conej w roku kolejnym w instytut. Pierwsze wzmianki na temat kolekcji o charakterze muzealnym, zlokalizowanych w wydzielonym pomieszczeniu w domku ogrodowym, dotycz\u0105 zbior\u00f3w numizmatycznych i medali, jednak zosta\u0142 on najprawdopodobniej sprzedany. Pocz\u0105tkowo pomoce naukowe gromadzono wy\u0142\u0105cznie na potrzeby uczni\u00f3w, a zbior\u00f3w nie traktowano jako kolekcji muzealnej. U\u017cytkowy charakter zbior\u00f3w stanowi jeden z charakterystycznych element\u00f3w kolekcji pedagogicznych, kt\u00f3ry rzutuje na rozbie\u017cno\u015bci i zmiany (zmniejszenie ilo\u015bci) w statystykach p\u00f3\u017aniejszego muzeum.<\/p>\n
Pocz\u0105tki muzeum w Instytucie zwi\u0105zane by\u0142y najprawdopodobniej z wyjazdami naukowymi \u00f3wczesnego dyrektora Jana Pap\u0142o\u0144skiego (1819-1885), w czasie kt\u00f3rych zwiedza\u0142 instytuty zagraniczne, posiadaj\u0105ce podobne zbiory, a tak\u017ce otrzymaniem w darze w 1872 roku pomocy naukowych o charakterze muzealnym (kolekcja taksydermiczna Karola Jurkiewicza). Przypuszczalnie inicjatorem formalnego wydzielenia zbior\u00f3w naukowych jako kolekcji Muzeum Pedagogicznego by\u0142 Pap\u0142o\u0144ski. O okazach muzealnych najpe\u0142niej informuj\u0105 wydawane do 1886 roku sprawozdania zawarte w Pami\u0119tniku Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych. Na ich podstawie mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce do kolekcji w\u0142\u0105czono m.in. przyrz\u0105dy i pomoce fizyczne, geograficzne oraz matematyczne, ryciny historyczne, rysunki i modele, okazy zoologiczne, botaniczne i mineralogiczne. Dodatkowo w Instytucie dzia\u0142a\u0142a biblioteka obejmuj\u0105ca publikacje z dziedziny surdopedagogiki, a tak\u017ce zbiory muzyczne.<\/p>\n
Dzia\u0142alno\u015b\u0107 muzealna instytutu kontynuowana by\u0142a najprawdopodobniej przez Teofila Jagodzi\u0144skiego, nast\u0119pc\u0119 Pap\u0142o\u0144skiego, a zahamowana zosta\u0142a w okresie kierowania Instytutu przez dyrektor\u00f3w narzuconych przez w\u0142adze (Rosjan i Niemca, lata 1887-1915). W 1915 roku instytut zosta\u0142 ewakuowany do Moskwy, brak jednak informacji na temat los\u00f3w zbior\u00f3w. Od 1915 roku zarz\u0105d nad szko\u0142\u0105 w Warszawie przej\u0105\u0142 Aleksander Manczarski. Instytut, a prawdopodobnie r\u00f3wnie\u017c Muzeum Pedagogiczne, funkcjonowa\u0142o do 1939 roku. W czasie II wojny \u015bwiatowej budynek zosta\u0142 uszkodzony, a dokumenty zagin\u0119\u0142y (najprawdopodobniej wi\u0119kszo\u015b\u0107 sp\u0142on\u0119\u0142a). Podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji pozostaj\u0105 zatem wspomniane pami\u0119tniki oraz monografia autorstwa Manczarskiego bazuj\u0105ca na przedwojennej dokumentacji. Po 1945 roku dzia\u0142alno\u015bci muzeum pedagogicznego nie wznowiono.<\/p>\n
Wi\u0119cej na temat muzeum pedagogicznego zob. m.in.:
\n[b.a.], Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1869\/70 [Pomoce naukowe], Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, wst\u0119p Tomasz \u015awiderski, oprac. tekstu i zasad transkrypcji Katarzyna Turkowska, Anna Mateusiak, \u0141\u00f3d\u017a: Polski Zwi\u0105zek G\u0142uchych. Oddzia\u0142, 2012, s. 155.
\n[b.a.], Za\u0142o\u017cenie Ogr\u00f3dka Botanicznego dla g\u0142uchoniemych Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1872, t. 3, s. 122-126
\n[b.a.], Kronika zak\u0142adu [Pomoce Naukowe Instytutu] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1872, t. 3, s. 185
\n[b.a.] Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1872\/73 [Pomoce naukowe Instytutu] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1873, t. 4, s. XII-XIII
\nOciemnia\u0142ych za rok szkolny 1873\/74 [Pomoce naukowe Instytutu] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1874, t. 5, s. XI-XII
\n[b.a.] Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1875\/76 [Pomoce naukowe] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1876, t. 7, s. XII-XIII
\n[b.a.], Kronika, Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1877, t. 8, s. 231-232
\n[b.a.] Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1876\/77 [Pomoce naukowe] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1877, t. 8, s. XII-XIII
\n[b.a.] Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1877\/78 [Pomoce naukowe] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1878, t. 9, s. XIII
\n[b.a.], Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i
\n[b.a.], Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1878 na 1879 [Pomoce naukowe Instytutu] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1879, t. 10, s. XIII
\n[b.a.], Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1879 na 1880 [Pomoce naukowe. Muzeum Pedagogiczne] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1880, t. 11, s. XIII
\n[b.a.], Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1881 na 1882 [Pomoce naukowe. Muzeum Pedagogiczne] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1882, t. 13, s. XX-XXI
\n[b.a.], Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1882 na 1883[Pomoce naukowe. Muzeum Pedagogiczne] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1883, t. 14, s. LVIII-LIX
\n[b.a.], Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1883 na 1884 [Pomoce naukowe. Muzeum Pedagogiczne] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1884, t. 15, s. LXII
\n[b.a.], Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1884 na 1885 [Pomoce naukowe. Muzeum Pedagogiczne] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1885, t. 16, s. LX
\n[b.a.], Sprawozdanie z cz\u0119\u015bci wychowawczo-naukowej Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych za rok szkolny 1885 na 1886 [Pomoce naukowe. Muzeum Pedagogiczne] Pami\u0119tnik Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, 1886, t. 17, s. LXXXV
\n[b.a.], Co s\u0142ucha\u0107 nowego? [Instytut G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych], Przegl\u0105d wieczorny, 1915, nr 87, s. 2
\nIwona Czarnecka, 2016. Jan Pap\u0142o\u0144ski: rektor Warszawskiego Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych, [w:] red. Hanna Markiewiczkowa, Iwona Czarnecka, Szkolnictwo, opieka i wychowanie w Kr\u00f3lestwie Polskim od jego ustanowienia do odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci 1815-1918, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, s. 133-143
\nJ. Gr., Instytut G\u0142uchoniem. i Ociem. w Warszawie, Zorza: pismo illustrowane tygodniowe dla ludu wiejskiego i miejskiego, 1867, r. 2, nr 27, s. 212- 214
\nKierzek Andrzej, 2015, Instytut G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych w Warszawie w latach siedemdziesi\u0105tych XIX stulecia, Otorynolaryngologia, 14(2): 74-78
\nManczarski Aleksander, 1917, O Instytucie G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych w Warszawie, Polska Macierz Szkolna, nr 20 [?]
\nManczarski Aleksander, 1924-197, Rys historyczny Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych w Warszawie od roku 1817-1917, Kwartalnik Stowarzyszenia Nauczycieli Szk\u00f3\u0142 dla G\u0142uchoniemych i Niewidomych w Polsce, [?]
\nManczarski Aleksander, 1927, Rys historyczny Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych w Warszawie od roku 1817-1917, Kwartalnik Stowarzyszenia Nauczycieli Szk\u00f3\u0142 dla G\u0142uchoniemych i Niewidomych w Polsce, r. 4, nr 1
\nManczarski Aleksander, 1929, Rys historyczny Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych w Warszawie od roku 1817 do 1917, Warszawa: [s.n.]
\nNowicki W\u0142adys\u0142aw, 1887a, Dwudziestolecie Instytutu Warszawskiego G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych pod kierunkiem J. Pap\u0142o\u0144skiego, Przegl\u0105d Pedagogiczny, r. 6, nr 16, 15 VIII, s. 140-142
\nNowicki W\u0142adys\u0142aw, 1887b, Dwudziestolecie Instytutu Warszawskiego G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych pod kierunkiem J. Pap\u0142o\u0144skiego, Przegl\u0105d Pedagogiczny, r. 6, nr 17, 1 IX, s. 149-150
\nNowicki W\u0142adys\u0142aw, 1918, Dzieje Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych w Warszawie 1817-1917: z okoliczno\u015bci jubileuszu tego\u017c Instytutu dnia 23 pa\u017adziernika 1917 r., Warszawa: sk\u0142. g\u0142. „Ksi\u0119garnia Polska”
\nNurowski Eugeniusz, 1983. Surdopedagogika polska: zarys historyczny, Warszawa: PIW
\nLipkowski Otton, 1967, 150 lat szkolnictwa dla g\u0142uchych w Polsce, [Warszawa]: Instytut G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych
\n\u015amieci\u0144ski W\u0142adys\u0142aw, opr. B. J\u0119dryszczak, 195 rocznica za\u0142o\u017cenia Instytutu G\u0142uchoniemych i Ociemnia\u0142ych w Warszawie, \u015awiat ciszy. czasopismo dla nies\u0142ysz\u0105cych i nie tylko, 2012, nr 4, s. 5-8
\nWitkowski Feliks, 1908, 25-lecie Tow. G\u0142uchoniemych, \u015awiat pismo tygodniowe ilustrowane, r. 3, nr 48, s. 19-20<\/p>\n
\nNa ilustracji: Kartka pocztowa Warszawa, Instytut G\u0142uchoniemych, [Warszawa] : H. P., [przed 1914] ([miejsce nieznane : drukarz nieznany]), D\u017bS XII 8b\/p.19\/26, ze zbior\u00f3w Biblioteki Narodowej<\/p>\n
\u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/polona.pl\/archive?uid=74873010&cid=75644744&name=download_fullJPG<\/a><\/p>\n [ato]<\/p>\n
\n