![\"muze\"](\"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/muze-218x300.jpg\")
\nNa ilustracji wn\u0119trze muzeum, przy biurku kustosz muzeum [Abraham Fajner?], repr. \u015awiatowid: ilustrowany kurjer tygodniowy. 1926, nr 45, s. 9
\n\u017ar\u00f3d\u0142o: Biblioteka cyfrowa UJ<\/a><\/p>\n
[ato]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Muzeum Staro\u017cytno\u015bci \u017bydowskich Mathiasa Bersohna (1823-1908) zosta\u0142o zainicjowane darem Bersohna ofiarowanym warszawskiej Gminie \u017bydowskiej w 1905 roku. Na kolekcj\u0119 sk\u0142ada\u0142y si\u0119 judaika oraz obiekty zwi\u0105zane z histori\u0105 i kultur\u0105 \u017cydowsk\u0105, gromadzone najprawdopodobniej od lat 60. XIX wieku. Pomimo zawi\u0105zania si\u0119 instytucji, jej otwarcie nast\u0105pi\u0142o dopiero w 1910 roku, 2 lata po \u015bmierci fundatora i honorowego… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1066,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[393,102,159],"tags":[248,247,137,245,141,246,244,180],"class_list":["post-1065","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-_muzea-wyznaniowe","category-blog","category-instytucje-muzealne","tag-248","tag-mathias-bershon","tag-muzeum-historyczne","tag-muzeum-starozytnosci","tag-muzeum-zydowskie","tag-starozytnictwo","tag-starozytnosci","tag-zydowskie"],"aioseo_notices":[],"featured_image_src":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/muze.jpg","featured_image_src_square":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/muze.jpg","author_info":{"display_name":"Aldona To\u0142ysz","author_link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?author=3"},"category_info":"_muzea wyznaniowe<\/a>, Blog<\/a>, INSTYTUCJE MUZEALNE<\/a>","tags_info":"1905<\/a>, Mathias Bershon<\/a>, muzeum historyczne<\/a>, muzeum staro\u017cytno\u015bci<\/a>, muzeum \u017cydowskie<\/a>, staro\u017cytnictwo<\/a>, staro\u017cytno\u015bci<\/a>, \u017cydowskie<\/a>","social_share_info":"<\/i><\/a><\/i><\/a><\/i><\/a>","wordExcerpt_info":" Muzeum Staro\u017cytno\u015bci \u017bydowskich Mathiasa Bersohna (1823-1908) zosta\u0142o zainicjowane darem Bersohna ofiarowanym warszawskiej Gminie \u017bydowskiej w 1905 roku. Na kolekcj\u0119 sk\u0142ada\u0142y si\u0119 judaika oraz obiekty zwi\u0105zane z histori\u0105 i kultur\u0105 \u017cydowsk\u0105, gromadzone najprawdopodobniej od lat 60. XIX wieku. Pomimo zawi\u0105zania si\u0119 instytucji, jej otwarcie nast\u0105pi\u0142o dopiero w 1910 roku, 2 lata po \u015bmierci fundatora i honorowego kustosza muzeum. Instytucja ta, pozostaj\u0105ca pod zarz\u0105dem Gminy Wyznaniowej, mie\u015bci\u0142a si\u0119 najprawdopodobniej w budynku gminy i zajmowa\u0142a jedno pomieszczenie z korytarzem.<\/p>\n Pocz\u0105tkowe prace inwentaryzacyjne i katalogowe, prowadzone przez pierwszego kustosza Samuela Dicksteina (1851-1939) i Abrahama Fajnera zosta\u0142y znacznie ograniczone w czasie I wojny \u015bwiatowej. Okres dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego, pomimo zmiany kierownictwa muzeum, kt\u00f3re obj\u0105\u0142 wybitny znawca kultury \u017cydowskiej Majer Ba\u0142aban (1877-1942)\u00a0 oraz plan\u00f3w rozwoju plac\u00f3wki, stanowi\u0142y okres stagnacji muzeum. Dopiero w latach 1937-1939 nast\u0105pi\u0142a reorganizacja plac\u00f3wki, kierowanej prze Adama Czerniakowa (1880-1942). Zbiory przeniesiono do nowego, dwuizbowego lokalu na pierwszy pi\u0119trze w budynku przy ul. Grzybowskiej 24\/26. Szeroko zakrojona akacja informacyjna doprowadzi\u0142a do wzrostu liczby ofiarodawc\u00f3w, w 1939 roku wydany zosta\u0142 katalog zbior\u00f3w. Na kolekcj\u0119 muzeum sk\u0142ada\u0142y si\u0119 obrazy o tematyce \u017cydowskiej (portrety, malarstwo historyczne, sceny rodzajowe, weduty, pejza\u017ce), rze\u017aby, grafiki, rysunki, rzemios\u0142o artystyczne, a tak\u017ce przedmioty kultu synagogalnego (naczynia, tace, lichtarze, lampki, tkaniny, korony na roda\u0142y), numizmaty, r\u0119kopisy, archiwalia, pami\u0105tki historyczne po znanych osobisto\u015bciach oraz biblioteka.<\/p>\n W czasie II wojny \u015bwiatowej kolekcja muzealna zosta\u0142a zarekwirowana przez wojska niemieckie, a najcenniejsze obiekty wywiezione (w 1939 lub 1940 roku). W kolejnych miesi\u0105cach dokonywano kolejnych rabunk\u00f3w, a w maju 1940 roku w lokalu muzeum nie by\u0142o \u017cadnego przedmiotu nale\u017c\u0105cego do jego kolekcji. Po zako\u0144czeniu wojny nie przyst\u0105piono do odbudowy muzeum. Brak szczeg\u00f3\u0142owych danych dotycz\u0105cych zbior\u00f3w muzeum Bersohna utrudnia prowadzenie bada\u0144 proweniencyjnych kolekcji zagranicznych, gdzie trafia\u0142y judaika z ziem polskich.<\/p>\n Wi\u0119cej na temat muzeum zob. m.in.:<\/p>\n Ba\u0142aban Majer, 1922. Muzeum im. Mathiasa Bersohna, Nasz Kurjer, nr 151, s. 4 [ato]<\/p>\n","comment_info":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1065","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1065"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1065\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6414,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1065\/revisions\/6414"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1066"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nKuhnke Monika, 1999. Muzeum im. Mathiasa Bersohna w Warszawie, Cenne, bezcenne\/utracone, Nr 2 (14), s. 14-15
\nRejduch-Samkowa Izabella, 1983. Lesser Gieldzi\u0144ski, Mathias Bersohn i Maksymilian Goldstein \u2013 pierwsi kolekcjonerzy i badacze sztuki judaistycznej w Polsce, [w:] Materia\u0142y Sesji Naukowej Stowarzyszenia Historyk\u00f3w Sztuki\u00a0 \u201eMecenas, kolekcjoner, dzie\u0142o sztuki\u201d, Warszawa, s. 165-206
\nRejduch-Samkowa Izabella, 1986. Mathias Bersohn i jego muzeum w Warszawie, Fo\u0142ks-Sztyme, nr 5, s. 10-12
\nUrynowicz Marcin, 2003. Skradzione Warszawskie Muzeum \u017bydowskie, Biuletynu IPN, nr 7, s. 46-57
\nUrynowicz Marcin, 2008. Adam Czerniak\u00f3w a Muzeum im. Mathiasa Bersohna przy Gminie
\n\u017bydowskiej w Warszawie 1908-1940, Kwartalnik Historii \u017byd\u00f3w, nr 4 (228), s. 477-489
\n\u017bebrowski Rafa\u0142, 2012. \u017bydowska Gmina Wyznaniowa w Warszawie 1918-1939. W kr\u0119gu polityki, Warszawa: \u017bydowski Instytut Historyczny, s. 561-562<\/p>\n
\nNa ilustracji wn\u0119trze muzeum, przy biurku kustosz muzeum [Abraham Fajner?], repr. \u015awiatowid: ilustrowany kurjer tygodniowy. 1926, nr 45, s. 9
\n\u017ar\u00f3d\u0142o: Biblioteka cyfrowa UJ<\/a><\/p>\n