{"id":1009,"date":"2017-11-04T19:39:39","date_gmt":"2017-11-04T18:39:39","guid":{"rendered":"http:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1009"},"modified":"2018-06-17T08:13:55","modified_gmt":"2018-06-17T06:13:55","slug":"projekt-muzeum-przyrodniczego-w-krakowie-1906-19101912","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeumpamieci.umk.pl\/?p=1009","title":{"rendered":"1906 – Krak\u00f3w, Projekt muzeum przyrodniczego"},"content":{"rendered":"
\n

Koncepcja in\u017c. Stefana Stobieckiego (1859\u20131944),\u00a0 entomologa i muzealnika, przedstawiona w formie referatu w 1906 roku na spotkaniu Komisji Fizjograficznej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci w Krakowie, zosta\u0142a opublikowana w\u00a0 broszurze: „W sprawie krajowego Muzeum przyrodniczego” oraz dwa lata p\u00f3\u017aniejszej, publikacji zawieraj\u0105cej program oraz regulamin planowanej instytucji. Stobiecki wskazuj\u0105c na osi\u0105gni\u0119cia s\u0105siednich kraj\u00f3w w dziedzinie muzealnictwa przyrodniczego skupi\u0142 si\u0119 na szczeg\u00f3\u0142owym om\u00f3wieniu Muzeum Narodowego w Budapeszcie (Magyar Nemzeti M\u00fazeum) i Muzeum kr\u00f3lestwa Czech Pradze (wcze\u015bniej Vlasteneck\u00e9 muzeum), w tym organizacji, zarz\u0105dzania oraz nak\u0142ad\u00f3w finansowych. Instytucje te sta\u0142y si\u0119 punktem odniesienia dla koncepcji Stobieckiego, kt\u00f3ry wskazywa\u0142 na konieczno\u015b\u0107: o\u015bwiecenia og\u00f3\u0142u w dziedzinie wiedzy przyrodniczej, prowadzenie dzia\u0142a\u0144 naukowych i kulturalnych, a przede wszystkim prze\u0142amania oboj\u0119tno\u015bci wobec przyrodoznawstwa, przeciwdzia\u0142ania utraty kolekcji prywatnych oraz powo\u0142ania instytucji pa\u0144stwowej obejmuj\u0105cej wszystkie dzia\u0142y przyrodoznawstwa (w przeciwie\u0144stwie do nielicznych, specjalistycznych udost\u0119pnionych kolekcji prywatnych i uczelnianych).<\/p>\n

Stobiecki wyznaczy\u0142 12 cel\u00f3w muzeum: utworzenie warsztatu pracy naukowej, gromadzenie \u015brodk\u00f3w naukowych (biblioteki) oraz zbior\u00f3w przyrodniczych, pozyskiwanie nowych okaz\u00f3w, opracowywanie zbior\u00f3w, wytyczanie strategii bada\u0144 fizjograficznych, opracowanie podr\u0119cznik\u00f3w przyrodniczych w j\u0119zyku polskim, popularyzacj\u0119 wiedzy przyrodniczej, szczeg\u00f3lnie z zakresu g\u00f3rnictwa, ska\u0142 i minera\u0142\u00f3w, rolnictwa, rybactwa, pszczelnictwa, jedwabnictwa, ogrodnictwa, le\u015bnictwa i \u0142owiectwa, a tak\u017ce stworzenie dzia\u0142u medycyny, aptekarstwa i zio\u0142olecznictwa, ochron\u0119 zabytk\u00f3w przyrody oraz zach\u0119canie i inicjowanie dzia\u0142a\u0144 polegaj\u0105cych na tworzeniu prowincjonalnych muze\u00f3w przyrodniczych. Powy\u017csze dzia\u0142ania mia\u0142y by\u0107 realizowane poprzez towarzystwa zajmuj\u0105ce si\u0119 przyrodoznawstwem oraz dzia\u0142aj\u0105cych w kraju instytut\u00f3w badawczych. Za najstosowniejsze miejsce dla takiego muzeum przyrodniczego Stobiecki uzna\u0142 Krak\u00f3w, w kt\u00f3rym zawi\u0105zkiem przysz\u0142ego muzeum mog\u0142yby by\u0107 zbiory komisji fizjograficznej przy Akademii Umiej\u0119tno\u015bci. Krajowe muzeum przyrodnicze mia\u0142oby by\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie cz\u0119\u015bci\u0105 og\u00f3lnego \u201eMuzeum Narodowego\u201d, podobnie jak w przypadku muzeum w Budapeszcie. Ze wzgl\u0119du na brak siedziby Stobiecki proponowa\u0142 lokalizacj\u0119 projektowanej plac\u00f3wki na Wawelu, w zabudowaniach poszpitalnych. Na przeszkodzie w urzeczywistnieniu tych plan\u00f3w sta\u0142y g\u0142\u00f3wnie wzgl\u0119dy finansowe, jednak ju\u017c w 1910 roku przy Towarzystwie przyrodnik\u00f3w im. Kopernika w Krakowie zawi\u0105zana zosta\u0142a Komisja muzealna przysz\u0142ego muzeum przyrodniczego.<\/p>\n

W 1912 roku Stobiecki, pi\u0119tnuj\u0105c oboj\u0119tno\u015b\u0107 narodu wobec idei muzeum przyrodniczego powo\u0142a\u0142 si\u0119 na wcze\u015bniejsze pr\u00f3by utworzenia takiej plac\u00f3wki, autorstwa Micha\u0142a Mniszcha (1748-1806), Wincentego Pola (1807-1872) oraz J\u00f3zefa \u017buli\u0144skiego, a tak\u017ce autorytet Ignacego Domeyki (1802-1889). O ile jednak pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 pracy ma charakter historyczny, o tyle druga dotyczy organizacji planowanej instytucji. Zasadniczo powt\u00f3rzone i rozwini\u0119te zosta\u0142y pomys\u0142y przedstawione w 1910 roku. Przygotowany przez Stobieckiego regulamin \u201ePolskiego Muzeum przyrodniczego w Krakowie\u201d okre\u015bla\u0142 m.in. cel (gromadzenie, przechowywanie i opracowywanie zbior\u00f3w naukowych z zakresu nauk przyrodniczych, zoologii, botaniki, mineralogii i geologii oraz osobliwo\u015bci przyrody, z kraju i Europy. Ponadto w zakres zainteresowa\u0144 muzeum mia\u0142y wchodzi\u0107 geografia, etnografia, antropologia, zbiory higieniczno-lekarskie, przyrodniczo-techniczne i g\u00f3rnicze. W muzeum funkcjonowa\u0107 mia\u0142a biblioteka i pracownie fizjograficzne, przewidywano tak\u017ce podzia\u0142 na zbiory naukowe i wystawowe. Przygotowan\u0105 przez Stobieckiego publikacj\u0119 mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Towarzystwa muzeum krajoznawczego w Krakowie.<\/p>\n

Publikacje Stobieckiego dost\u0119pne s\u0105 m.in. w zbiorach Biblioteki Narodowej w Warszawie, zob.:<\/p>\n

Stobiecki Stefan, 1910.\u00a0W sprawie krajowego Muzeum przyrodniczego<\/a>, Krak\u00f3w, Budapeszt: J. Bartl, Druk. Literacka.
\nStobiecki Stefan, 1912.W sprawie krajowego Muzeum przyrodniczego. Cz. 2<\/a>, Program muzeum i projekt regulaminu muzealnego, Krak\u00f3w, Budapeszt: J. Bartl, Druk. Literacka.
\n\"02-a-000402001_1349176080412\"
\nNa ilustracji:
\nobraz Stanis\u0142awa Witkiewicza, Krokusy i kacze\u0144ce, 1907, ze zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Krakowie<\/p>\n

\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/www.kultura.malopolska.pl\/record\/-\/record\/aggregated89813\/4\/0\/12\/11\/40\/importDate\/desc?query=MEGA:%22przyroda%22%20AND%20flag:%22hasmedia%22?p_auth=2prU1OQ8<\/p>\n

[ato]<\/p>\n

\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Koncepcja in\u017c. Stefana Stobieckiego (1859\u20131944),\u00a0 entomologa i muzealnika, przedstawiona w formie referatu w 1906 roku na spotkaniu Komisji Fizjograficznej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci w Krakowie, zosta\u0142a opublikowana w\u00a0 broszurze: „W sprawie krajowego Muzeum przyrodniczego” oraz dwa lata p\u00f3\u017aniejszej, publikacji zawieraj\u0105cej program oraz regulamin planowanej instytucji. Stobiecki wskazuj\u0105c na osi\u0105gni\u0119cia s\u0105siednich kraj\u00f3w w dziedzinie muzealnictwa przyrodniczego skupi\u0142 si\u0119… <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1010,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,156],"tags":[257,240,269,130,268,131,128],"class_list":["post-1009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","category-projekty-muzeow","tag-257","tag-240","tag-269","tag-koncepcja-muzeum","tag-krakow","tag-muzeum-przyrodnicze","tag-projekt"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t