Milena WOŹNIAK-KOCH | Kolekcja i „Muzeum Starożytności Żydowskich z daru Mathiasa Bersohna” w Warszawie

Przyczynek do rozważań nad rolą kolekcjonerstwa judaików warszawskiej burżuazji pochodzenia żydowskiego przełomu XIX i XX wieku Historia powstania „Muzeum Starożytności Żydowskich z daru Mathiasa Bersohna”, jak i całego niemal ówczesnego muzealnictwa, w swej genezie wiąże się z dawnym prywatnym kolekcjonerstwem. Fundator tegoż muzeum, Mathias Bersohn (1823-1908), był postacią niejednoznaczną – wybitny przedstawiciel warszawskiej burżuazji, bankier,…

Agnieszka MURAWSKA | Seweryn Mielżyński – czy jedynie „zasłużony kolekcjoner”?

Seweryn Mielżyński tuż po swojej śmierci był stawiany na czele bene merentibus – dobrze zasłużonych, których życiorysy powinny być wzorami dla potomnych. Nad stratą obojga Mielżyńskich – Seweryna oraz jego małżonki Franciszki z d. Wilxszycka h. Nałęcz – ubolewali m.in. Józef Ignacy Kraszewski, Teodor Tomasz Jeż (Z. Miłkowski) i wielu innych. Najtrwalszym i najważniejszym z…

Aldona TOŁYSZ | Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie. Jedno muzeum – wiele instytucji

Dzieje Muzeum Przemysłu i Rolnictwa (początkowo Muzeum Przemysłowe i Rolnicze, dalej: MPiR) w Warszawie są znamienne dla polskiej kultury. Instytucja ta jak w soczewce skupiła najistotniejsze problemy, zmieniające się obszary badawcze oraz procesy zachodzące w polskim muzealnictwie do 1918 roku, kontynuując swoją działalność do 1939 roku. W wyniku niemieckiego nalotu bombowego gmach muzeum został zniszczony…

Dariusz DĄBROWSKI | Muzea prawosławne na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, cz. 1: Chełm, Włodzimierz (Wołyński) i Łuck

Na powstawanie w Cesarstwie Rosyjskim muzeów cerkiewnych miało wpływ kilka współgrających ze sobą czynników. Z jednej strony mamy do czynienia z naturalnym wzrostem zainteresowania przeszłością i jej pamiątkami w różnych kręgach społeczeństwa rosyjskiego, w tym wśród duchowieństwa prawosławnego. Z drugiej strony, ten prąd intelektualno-ideowo-religijny wykorzystywany był przez carat i część działaczy Cerkwi dla realizowania różnych zresztą…

Małgorzata WAWRZAK | Początki Muzeum Tatrzańskiego im. dr Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem

Patron Muzeum Tatrzańskiego Tytus Chałubiński (1820-1889), lekarz i botanik od 1873 roku przyjeżdżał corocznie do Zakopanego i to on, według ogólnej opinii, „odkrył Zakopane”. Mała podtatrzańska wieś, polecana znajomym, ze względów klimatycznych i krajobrazowych stała się pod koniec XIX wieku niezwykle popularna wśród warszawiaków. Przyjeżdżali tu ludzie nauki, artyści, aktorzy i literaci. Przyciągał ich bogaty…

Okładka książki z postacią siedzącego mężczyzny piszącego w zeszycie na tle jeziora, fotografia czrno-biała, powyżej tytuł książki.

Początki muzealnictwa bydgoskiego – artykuł prof. Michała F. Woźniaka

W opublikowanym niedawno Opus Opificem Probat. Księga Pamiątkowa dedykowana Jerzemu Litwinowi, dyrektorowi Narodowego Muzeum Morskiego [Gdańsk: Narodowe Muzeum Morskie, 2019] pod redakcją Roberta Domżały, Marii Dyrki i Anny Ciemińskiej ukazał się artykuł dr. hab. Michała F. Woźniaka, prof. UMK, na temat początków muzealnictwa bydgoskiego, zrealizowany w ramach naszego projektu „Muzeum w polskiej kulturze pamięci (do…

Alicja KILIJAŃSKA | O kolekcjach rzemiosła artystycznego w Muzeum Techniczno-Przemysłowym oraz Muzeum Narodowym w Krakowie do 1918 roku

W 1796 roku, w skutek podziału terytorium Rzeczypospolitej przez zaborców Kraków znalazł się w granicach Cesarstwa Austriackiego. Jednak początek XIX wieku to dla Miasta okres względnej  stabilizacji ekonomicznej, rozwoju rzemiosła, handlu i drobnego przemysłu. W latach 1815-1846 Kraków cieszył się dodatkowo wyjątkowym statusem Wolnego Miasta. Sytuacja polityczna i społeczna, z reprezentacją arystokracji, szlachty i inteligencji,…