Kraków, 1904, Muzeum hr. Hutten-Czapskich

Emeryk Hutten-Czapski, ur. w 1828 roku w Stańkowie na Białorusi, kolekcjoner gł. numizmatów, w 1851 został członkiem Towarzystwa Archeologiczno-Numizmatycznego. Na początku lat 60. XIX w. nabył i przebudował pałac w Stańkowie, tam umieścił swoje zbiory – 20 tys. książek, ryciny, obrazy i kilkanaście tys. numizmatów, tkaniny słuckie, zbroje, ordery polskie, odznaki masońskie, porcelanę, szkło, brązy,…

Kraków, 1895, Muzeum Jana Matejki

Dnia 1 listopada 1893 zmarł Jan Matejko, jeden z najwybitniejszych polskich przedstawicieli malarstwa historycznego, kolekcjoner, prekursor konserwacji i ochrony zabytków, głównie m. Krakowa, profesor i wieloletni dyrektor Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie,  członek wielu towarzystw i stowarzyszeń artystycznych, naukowych i społecznych. Z inicjatywą utworzenia muzeum wyszedł prof. Marian Sokołowski, który na łamach „Czasu” przedstawił projekt…

Warszawa, 1910, Muzeum Archidiecezjalne

W latach 1907-1914 ks. kanonik Józef Mrozowski (1864-1924) został wysłany przez radę Archidiecezji Warszawskiej w objazd po diecezji w celu przeprowadzenia szczegółowego spisu starożytności kościelnych. Wyniki swoich badań opublikował na łamach czasopisma „Wiadomości Archidyecezyalne Warszawskie” w 1917 r. Stwierdził wówczas: „Piszący miał możność zwiedzenia wielu kościołów i parafii naszej Archidyecezyi przy zbieraniu materyału dla utworzenia…

Sopot, 1913-1914, Muzeum kaszubsko-pomorskie

Jak pisano w sprawozdaniu za rok 1913 „Idea muzeum kaszubsko-pomorskiego powstała wśród młodokaszubów, gromadzących się wokół  dziennikarza i pisarza dr Aleksandra Majkowskiego (1876-1938) i pierwszy wyraz znalazła na łamach „Gryfa” (1908). Celem twórców muzeum było „zachować skarby, nagromadzone przez ojców, dla przyszłych pokoleń, i jednych i drugich łączyć pasmem tradycji. Dla nas – pisano –…

Kraków, Zbiory Arcybractwa Miłosierdzia i Banku Pobożnego

W 1584 r. w Krakowie ks. Piotr Skarga utworzył w Krakowie Bractwo Miłosierdzia Bogarodzice, którego celem była pomoc materialna i duchowa ludziom ubogim, wstydzącym się żebrać. Miało ono charakter świecki, jednak wśród jego członków znajdowali się również przedstawiciele duchowieństwa.  Przy bractwie powołano tzw. Bank Pobożny, który stanowił kapitał pod nieoprocentowane fanty i zastawy osób potrzebujących.…

Kołomyja, 1913-1915, Muzeum Pokuckie

Pokucie po I rozbiorze znalazło się pod panowaniem austriackim. Krainę rozsławił m.in. Oskar Kolberg (1814-1890) – polski etnograf, folklorysta i kompozytor, który w 1880 roku był współorganizatorem wielkiej wystawy etnograficznej w Kołomyi. Udział w niej wziął sam cesarz Franciszek Józef. Dwa lata później urządzono wystawę czasopism a w 1888 wystawę dzieł sztuki polskiej, oraz starożytności…

Warszawa, 1862 Muzeum Sztuk Pięknych

Muzeum Sztuk Pięknych w Warszawie powstało w 1862 r. na mocy „Ustawy o Wychowaniu Publicznym w Królestwie Polskim”. Kolekcję tworzyć miały zbiory rycin z ówczesnej Biblioteki Rządowej i Szkoły Sztuk Pięknych, obrazy olejne i odlewy gipsowe będące w zarządzie szkoły i działających w jej ramach gabinetów, a także kolekcja Piotra Fiorentiniego zakupiona przez Szkołę Sztuk…

Tarnopol, 1907, Muzeum Podolskie

W 1907 roku w rocznym Sprawozdaniu Towarzystwa Szkoły Ludowej zapisano, że Koło T. S. L. w Tarnopolu po nabyciu realności przy ul. Mickiewicza, pomyślało o „tym najtrudniejszym może do zdobycia, ale i najbardziej kształcącym środku oświatowym, jakim jest każde Muzeum”. Powołano wówczas specjalną Komisję z prof. Stanisławem Srokowskim, prezesem TSL i późniejszym dyrektorem Muzeum, na…

Kowno, 1897, Muzeum miejskie

Miejskie muzeum w Kownie ma długą tradycję. Zostało ono powołane w 1897 roku w oparciu o dwa zbiory. Pierwszy, paleontologiczny, zgromadzony został w czasie prac budowlanych przy fortyfikacjach Kowieńskich (1882) i po konsultacjach z Cesarską Komisją Archeologiczną w Sankt Petersburgu przekazany do zarządu miasta w Kownie. Twórcą drugiego zbioru był pochodzący z okolic Kijowa filolog…

Lublin, 1906, Muzeum Lubelskie

Projekt utworzenia muzeum w Lublinie pojawił się już na początku XX wieku. Językoznawca i etnograf Hieronim Łopaciński (1860-1906) „Słówku o potrzebie zakładania bibliotek i muzeów miejscowych i prowincjonalnych” (1903) wskazywał na konieczność utworzenia tego rodzaju instytucji w mieście. Jak pisał: w muzeach „prowincjonalnych lub miejscowych powinno być wszystko, co by dało pojęcie o tym właśnie…